Foto megalodon, Sergiodlarosa, Evolutie Museum, Puebla, Mexico, CC BY-SA 4.0

De walvishaai

Deze haai is de allergrootste haai. Het is nogal een lieverd.

Hij bijt niemand een been af en filtert alleen plankton uit het water. De meeste plankton is zo klein dat je een microscoop nodig hebt om ze te zien. De grootste walvishaai was 19 meter en woog twintig ton.

Ze zwemmen hun hele leven zachtjes in hun eentje de wereld rond. Met hun mond open. Pas een paar jaar geleden is ontdekt dat ze op sommige plekken bij elkaar komen.

Bijvoorbeeld honderd kilometer van de kust bij Qatar in de rode zee. Bij een groot veld van olieplatforms. Vanuit de lucht kun je vele honderden walvishaaien tegelijk zien, vlak bij elkaar.

Niemand weet nog precies waarom ze daar zijn. Misschien om eens iets anders te eten dan plankton. De enorme poten van al die olieplatforms zijn inmiddels begroeid met koraal en daar broeden hele scholen visjes. De hele zee is daar troebel van alle viseitjes. Dat kan de verklaring zijn. De walvishaaien schijnen precies te weten wanneer het viseitjes seizoen geopend is. Maar bij het woord haai denk je toch eerder aan een bloeddorstig beest dat langs het strand zwemt op zoek naar een smakelijk uitziend mens.

De walvishaai in La Paz, Mexico

walvishaai, grootste haai
walvishaai, grootste haai, Okinawa aquarium

De walvishaai in het Okinawa Aquarium

de witte haai

Van deze haai heb je vast gehoord

In het engels zeg je “the great white”, de grote witte. De meesten zijn zo’n vier meter maar er is er eentje gemeten van zes meter. Die woog 2000 kilo, dus zoveel als een grote, volgeladen auto met vier mensen erin.

Ze zwemmen het liefst heel hard vanuit de diepte recht omhoog naar een zeehond of zo. Met hun prooi in de bek schieten ze soms helemaal het water uit… 2000 kilo uit het water… zoveel kracht zit er in hun sprint.

Soms zien ze vanuit de diepte een surfplank aan voor een zeehond. Dat is vast wel even schrikken als je net op die surfplank ligt te doezelen….

Witte haaien zijn niet de alleenheersers van de zee.

Op hun beurt wordt er soms door orca’s op ze gejaagd. En in gebieden met veel orca’s vindt je geen witte haaien. En er is niets in de oceanen dat een orca aanvalt, laat staan opeet.

Orca’s zijn nu de top-roofdieren van de zee. Daar gaat iedereen voor opzij, of beter, daar zwemt iedereen zo hard mogelijk voor weg.

witte haai

Witte haai, Sharkdiver, Wikipedia

Er was eens een haai zo groot als een autobus

Megalodon

Ongeveer vijf miljoen jaar geleden was het in zee heel anders dan nu.

Het is niet eens zo erg lang geleden. De dinosaurussen zijn al vijvenzestig miljoen jaar verdwenen. Op het land had je vijf miljoen jaar terug al veel bekende dieren, paarden, olifanten, kamelen, honden, leeuwen, apen, mensapen. De eerste mens-achtigen kwamen in Afrika net voorzichtig uit de bomen.

Fotomontage megalodon Karen Carr, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons

de grootste haai aller tijden is de megalodon

De grootste haai aller tijden

de megalodon

In zee had je de megalodon, de grootste haai aller tijden. De gemiddelde megalodon was tien, twaalf meter lang. Maar de grootsten werden twintig meter lang. En die wogen zestig ton. Denk nu maar eens aan een walvishaai van 19 meter die 20 ton weegt.

De megalodon was dus even lang maar drie keer zo zwaar. Hij had een enorm dik, gespierd lijf. Kijk maar eens goed naar het plaatje. Hij kon met open bek in een keer een grote zeeleeuw inslikken. Die bek had de grootste bijtkracht ooit, zelfs groter dan de bijtkracht van een tyrannosaurus!

Wat at de megalodon

Deze megahaai at vooral walvissen. Met die bek beet hij dwars door de kaak van een walvis heen. Daarna beet hij de vinnen eraf. En daarna at hij al het vlees van de walvis.

wanneer zijn ze uitgestorven

Megalodons stierven zo’n drie miljoen jaar geleden uit. Het zeewater werd toen over de hele wereld kouder, net als het nu warmer wordt. En de walvissen hadden zich aangepast aan die enorme haai door steeds groter te worden en meer naar de polen te gaan, waar de koudbloedige haai niet kon leven.

 

grootste haaienbek

Megalodon, foto  Jim Griffin in het Amerikaans Natuur Historisch Museum.

griezeligst uitgestorven dier

Het is niet moeilijk om het griezeligst uitgestorven dier te noemen. Iedereen kent de Tyrannosaurus Rex, de grootste vleeseter aller tijden én het dier met de grootste bijtkracht ooit.

De grote haaien pagina verscheen voor het eerst in de Amsterdamse buurtkrant #DWARS 237 in augustus 2023.