‘Een beest uit mijn droomen’

Jan Mankes

Lang geleden leefde de schilder Jan Mankes. Jan hield veel van dieren. Een aantal dieren die hij schilderde waren zijn vriendjes. Mankes schilderde vooral veel vogels.

Op een dag kreeg hij een uil cadeau van een vriend. De uil woonde bij Jan Mankes thuis.

Tegenwoordig is de uil een beschermd dier. Dus je mag geen uil vangen of kopen en naar huis brengen.

Schilderij kerkuil, Jan Mankes

Een uil in de woonkamer

Op een dag stuurde de kunstverzamelaar Pauwels een echte uil aan Jan Mankes. De uil was de favoriete vogel van Jan. Hij hield hem in de woonkamer van zijn ouders. In het begin protesteerden zijn ouders wel een beetje.

Jan bestudeerde zijn nieuwe vriend, de uil, heel lang. Toen hij de uil bijna dromen kon, ging hij hem schilderen.
Waarom wachtte hij zo lang voordat hij de uil ging schilderen?

Hij wilde namelijk niet zomaar een plaatje van een uil schilderen. Hij wilde het diepste wezen van de uil, zijn uil, laten zien.

Niet alleen hoe de uil eruitziet maar ook het hele uilige van de uil. Het alleruiligste in de uil naar boven halen zeg maar. Dat wat de uil juist tot die uil maakt. Die ene speciale kerkuil.

Een wonderlijk beest

Is Mankes er in geslaagd om het diepe wezen van de uil te laten zien denk je? Het hele uilswezen? Hij schilderde de uil zo precies dat je bijna geen kwaststreek kunt zien. De kleuren lopen zacht in elkaar over. Het witte hoofdje en lijf van de uil lichten op tegen de donkere achtergrond.

Kun je zien dat Mankes heel veel, heel lang en met liefde naar het uiltje heeft gekeken? Ik denk het wel. Misschien lijkt de afbeelding daarom zo stil en dromerig.

Toen zijn werk volbracht was, schreef hij een uitbundig briefje aan de kunstverzamelaar Pauwels: “De overwinning is ons! Hij is er dan, hij, niemand en niets minder dan een heusche kerkuil. Een zeer wonderlijk beest, van vorm, van kleur, van karakter, alles één idylle. Dit is nu werkelijk een beest uit mijn droomen”.

Jan Mankes is jong gestorven, hij was maar 30 jaar. Hij leefde lang geleden, van 1889 tot 1920.

einde verhaal

Ieder voorjaar heb ik het weer!

Hoe vindt een mannetjes uil een vrouwtjes uil? Pronken met mooie veren heeft niet zoveel zin in het donker.

De ‘Uil in de nacht’ pagina verscheen voor het eerst in de Amsterdamse buurtkrant #DWARS 177 in februari 2015.